Słownik

Chargeback (obciążenie zwrotne)

Definicja: Chargeback, czyli obciążenie zwrotne, to procedura odzyskania pieniędzy z transakcji kartą płatniczą. Uruchamia ją bank, który wydał kartę, na wniosek klienta i według zasad organizacji kartowych, takich jak Visa czy Mastercard. Stosuje się ją m.in. wtedy, gdy sklep internetowy nie wysłał opłaconego towaru albo pobrał płatność dwa razy.

Kiedy można skorzystać z chargebacku?

Chargeback dotyczy płatności kartą, bo działa według zasad organizacji kartowych. PKO Bank Polski podaje jako przykłady m.in. sklep internetowy, który nie dostarczył zamówionego towaru, odwołany lot lub koncert opłacony kartą, podwójne obciążenie za ten sam zakup i bankomat innego banku, który nie wypłacił gotówki, choć konto zostało obciążone.

UOKiK i CERT Polska wskazują chargeback jako jedną z dróg odzyskania pieniędzy po zakupie w fałszywym sklepie — pod warunkiem, że płaciłeś kartą. Dlatego przy nieznanym sprzedawcy karta daje więcej możliwości niż przelew. Jak sprawdzić sklep, zanim zapłacisz, opisuję w poradniku Jak sprawdzić sklep internetowy w 5 minut.

Jak złożyć reklamację w trybie chargeback?

Krok Co zrobić
1 Spróbuj wyjaśnić sprawę ze sprzedawcą na piśmie — korespondencja przyda się w reklamacji
2 Złóż reklamację transakcji w banku, który wydał kartę (formularz w bankowości internetowej, aplikacji lub w oddziale)
3 Podaj datę, kwotę i walutę transakcji, nazwę sprzedawcy i opis tego, co się stało
4 Dołącz dowody: potwierdzenie zamówienia i płatności, zrzuty strony, korespondencję
5 Odpowiadaj szybko, gdy bank poprosi o dodatkowe dokumenty

Czas na zgłoszenie jest ograniczony, a dokładny termin zależy od zasad organizacji kartowej i rodzaju transakcji. PKO radzi składać reklamację niezwłocznie. Brytyjski rzecznik finansowy (Financial Ombudsman Service) podaje, że w systemach kartowych termin wynosi zwykle około 120 dni, liczonych od dnia, w którym towar miał dotrzeć — ale może być krótszy, więc warto zapytać swój bank.

Czym chargeback różni się od zwrotu w sklepie?

Zwrot w ramach prawa odstąpienia od umowy to sprawa między Tobą a sklepem: masz 14 dni na rezygnację z zakupu bez podania przyczyny, a sklep oddaje pieniądze. Chargeback to sprawa między Tobą a bankiem: bank dochodzi zwrotu od banku sprzedawcy, gdy sklep nie wywiązał się z umowy albo nie da się z nim skontaktować.

Chargeback nie jest gwarancją. Sprzedawca może przedstawić swoje dowody, a nie każda transakcja kwalifikuje się do tej procedury — PKO zaznacza, że każdą sprawę rozpatruje indywidualnie. Jeśli bank odrzuci reklamację, a nie zgadzasz się z decyzją, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego. To ogólne informacje, a nie porada prawna w konkretnej sprawie.

Przykład

Płacisz kartą 300 zł w sklepie z reklamy na Facebooku. Mija termin dostawy, sklep nie odpowiada na maile, a strona znika. Robisz zrzuty potwierdzenia zamówienia i płatności, zgłaszasz stronę przez incydent.cert.pl i tego samego dnia składasz w banku reklamację transakcji, prosząc o chargeback. Gdyby ta sama kwota poszła zwykłym przelewem, zostałoby zgłoszenie do banku i na policję — z mniejszą szansą na zwrot.

Źródła

  1. Chargeback — reklamacja transakcji kartą — PKO Bank Polski (dostęp: )
  2. Fałszywe sklepy — jak je rozpoznać i co zrobić po zakupie — CERT Polska / NASK (dostęp: )
  3. Zakupy wysokiego ryzyka: fałszywe sklepy, udawane polskie marki, nieuczciwi pośrednicy — UOKiK, 03.07.2025 (dostęp: )
  4. Problems with goods and services bought using a debit card or credit (Section 75 and chargeback) — Financial Ombudsman Service (Wielka Brytania) (dostęp: )